Van lafheid naar moed
“We kunnen een kind dat bang is voor het donker gemakkelijk vergeven: de echte tragedie van het leven is wanneer mensen bang zijn voor het licht” – Plato
Eerst even de vijf elementen van lafheid.
- Bang voor eerlijkheid
- Ik ben het tegenovergestelde van recht door zee
- Ik draai er omheen en vertel halve waarheden en hele leugens
- Ik creëer valse beelden over mezelf
- Anderen de schuld geven
- Iemand anders de schuld geven plaatst me in de positie van een slachtoffer, die geen controle heeft
- Ik geef mijn moeilijke jeugd of slechte ex de schuld, om je medelijden te krijgen en je te manipuleren om me te troosten
- Anderen de schuld geven helpt me om de aandacht en focus te verleggen van mijzelf naar de verantwoordelijkheid van anderen
- Niet bereid zich te verontschuldigen
- Ik wijs kritiek af omdat ik geen ongelijk kan hebben, want als ik ongelijk had, zou ik verantwoordelijkheid moeten nemen voor mijn daden
- Ik zal allerlei afleidingen creëren om geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen
- Ik verontschuldig me niet graag voor mijn daden want dat kan me in een kwetsbare positie brengen
- Weglopen voor besluitvorming
- Ik vermijd moedige, beslissende actie omdat het me ongemakkelijk maakt
- Ik rationaliseer waarom ik niet deed wat ik echt moest doen
- Ik stel beslissingen uit met mijn “Ik ben er niet klaar voor” excuus
- Het vermijden van conflicten
- Ik gebruik drama om anderen af te leiden van het feit dat ik moet opstaan, me verontschuldigen en verantwoordelijkheid nemen
- Ik trek me terug uit elke relatie die me dwingt conflicten op een open, eerlijke en directe manier aan te pakken
- Ik zeg geen “nee”, om het conflict te vermijden dat tussen jou en mij zou kunnen ontstaan, als ik dat zou doen
Hoe lafheid de macht corrumpeert
Zoals we zagen in de vijf fasen van verval in “how the mighty fall”, gaat vernietiging hand in hand met machtsmisbruik. Hoogmoed, egocentrisme en luiheid sluipen al vroeg in het proces van verval de cultuur binnen. In de 3e fase: “Ontkenning van risico en gevaar“, zien we de vierde wortel van vernietiging sterk groeien: lafheid.
Laten we eens kijken naar 3 gebieden waar lafheid leidt tot machtsmisbruik en vernietiging, vooral zichtbaar in de derde fase van verval.
- Angst voor feedback
Als leiders in het verleden succesvol waren, hebben ze de neiging om hardleers te worden, en een hekel te krijgen aan feedback over hun eigen gedrag of de kwaliteit van hun prestaties. Peter, de CEO van een zeer succesvol productiebedrijf, die marktleider was op het gebied van kwaliteit in hun assortiment, zou het zo zeggen: “Ik heb dit bedrijf opgebouwd met mijn bloed, zweet en tranen! We leven dus allemaal van de vruchten van mijn werk van de afgelopen 30 jaar. En niemand werkt zo hard als ik! Dus waarom zou ik luisteren naar de feedback en gekke ideeën van deze verwende en onervaren leiders om mij heen?” Maar diep in Peter zit die angst voor eerlijke feedback die sommige van zijn huidige tekortkomingen zou blootleggen! Of nog ergere kritiek op acties van hem tijdens het laatste decennium van zijn leiderschap. Dus wat Peter afhoudt van gezonde en constructieve feedback is een dodelijke mix van hoogmoed en lafheid. Leiders overschatten hun productiviteit en kwaliteit van leiderschap met ongeveer 35%. Hoe meer hoogmoed, hoe meer angst voor feedback, hoe meer blinde vlekken en overschatting. Lafheid leidt dus tot een afkeer van feedback, een toenemende overschatting van de persoonlijke kwaliteit van het werk, en dus tot de vernietiging van de organisatie waarvoor de leider verantwoordelijk is. En daarmee misbruikt hij of zij zijn of haar macht.
- Lafheid brengt de erosie van een gezonde teamdynamiek met zich mee.
Wanneer er in een team een cultuur van angst en wantrouwen heerst, zal de productiviteit van dat team snel afnemen. En als dit een leiderschapsteam is, zal het ook direct de totale cultuur van de hele organisatie besmetten. In een gezond en sterk team zullen mensen elkaar nog ongeveer 50% van de tijd verkeerd begrijpen. Maar wanneer de cultuur openstaat om te leren, om feedback te krijgen en te geven, zullen alle teamleden snel reageren op elk misverstand om het op te helderen. Verwachtingen die niet werden ingelost, zullen openlijk worden uitgesproken en onmiddellijk worden verduidelijkt, zodat de volgende fase zelfs beter en vlotter zal verlopen, omdat alle betrokkenen weer op dezelfde lijn zitten.
Maar dat is in het geval van een gezond team waar alle leden moed, vertrouwen en respect tonen om zich uit te spreken, goed te luisteren, de juiste vragen te stellen: dat wil zeggen, allen staan te popelen om van elkaar te leren en met elkaar samen te werken. Als lafheid nu de wortel van een teamcultuur wordt, zullen mensen elke confrontatie uit de weg gaan, geen directe feedback geven (maar veel indirecte feedback door te roddelen), en conflicten en irritaties met de dag laten groeien. In een dergelijke cultuur zal het niveau van misverstanden in de communicatie groeien tot 90% en als een sneeuwbal die van de helling afloopt, zal dit een destructief effect hebben op het team en vervolgens op de hele organisatie. Lafheid zal daarom altijd leiden tot machtsmisbruik in teams en organisaties.
- Lafheid onderdrukt de groei van hen die ik leid.
Rabbijn Jonathan Sacks vermeldt in zijn prachtige boek ‘Lessons in Leadership’ het volgende citaat: “A good leader creates followers. A great leader creates leaders“. Grote leiders die duurzame en bloeiende bedrijven, organisaties, politieke partijen of sportteams opbouwen, hebben de moed om mensen om hen heen te trainen, te ondersteunen en in staat te stellen meester te worden in hun vak en leiderschap. Zodanig dat deze collega’s nog betere leiders worden als zijzelf. Voor de bange leider is dit eng! Dezelfde rabbijn Jonathan Sacks stelt: “Een gezonde leider heeft de moed om te zijn wie hij is en de moed om niet te zijn wie hij niet is!” Maar als lafheid een wortel is in het karakter van een leider, zal hij of zij altijd proberen zichzelf te beschermen in de status waarin hij of zij zich nu bevindt. En gewild of ongewild zullen hun leiders de groei onderdrukken van degenen die in hun invloedssfeer verkeren. Er zijn duizenden manieren om dat te doen:
- Het achterhouden van cruciale informatie
- Anderen niet toestaan hun eigen fouten te maken
- Alles en iedereen controleren
- Anderen manipuleren zodat ze mij meer succesvol maken terwijl ze zelf succesvol worden.
- Anderen niet bevorderen zodat ze kunnen groeien in hun kwaliteiten
- Roddelen over anderen en zo het zaad van wantrouwen planten in de hoofden en harten van de mensen om hen heen.
Al deze dingen zijn de troeven van de lafaard, die zichzelf wil laten schitteren en onderweg anderen onderdrukt. Lafheid leidt tot stiekem machtsmisbruik. Het tegengif is natuurlijk: moed.
“Moed is de eerste van de menselijke kwaliteiten, omdat het die kwaliteit is die alle andere garandeert” – Aristoteles
Moed kun je beschrijven als het vermogen om jezelf te kennen en te accepteren zoals je bent. Met alle sterke en zwakke punten. En vanuit die basis wordt moed een houding die een cultuur van onverschrokkenheid creëert waarin de moedige mens bereid is risico’s te nemen, waar mislukkingen zijn toegestaan, en waar diegene in een voortdurende leermodus blijft.
Hieronder staan 7 elementen van moed. Vraag jezelf (en goede vrienden) eens hoe sterk elk element in jouw karakter aanwezig is. En kies er dan 1 van deze 7 uit om verder te gaan ontwikkelen.
- Deze persoon durft zichzelf te kennen en te accepteren, met al zijn sterke en zwakke punten.
- Deze persoon heeft de moed om trouw te blijven aan zijn principes, eerlijk te zijn tegenover tegenstanders en kritisch tegenover vrienden.
- Deze persoon bevordert een open cultuur die ruimte biedt voor mislukkingen. Anderen zijn niet bang om kritiek tot hen te richten.
- In nieuwe of moeilijke situaties is deze persoon in staat weloverwogen beslissingen te nemen, ook al zijn die deels riskant, impopulair of mogelijk nadelig voor hemzelf.
- Deze persoon erkent en kent zijn eigen angsten, begrijpt zijn onderliggende behoeften, en ontwikkelt strategieën om er effectief mee om te gaan.
- Deze persoon ziet conflicten als een kans op verbetering en pakt ze daarom zo vroeg mogelijk openlijk aan en draagt bij tot het vinden van constructieve oplossingen.
- Deze persoon laat zich leiden door specifieke morele overtuigingen en is bereid de prijs te betalen om daaraan vast te houden, vooral in moeilijke tijden.
Vorige week is ons nieuwste boek Power, the freedom to serve, van Paul Ch. Donders en Florence de Leyritz uitgekomen. Een toolbox voor jou als leider en voor je organisatie hoe je op een dienende en impactvolle manier met macht kunt omgaan. In 2024 verschijnt dit boek ook in het Nederlands, maar de Engelse versie kun je nu al hier bestellen.
Elke twee weken publiceren we een nieuwe blog in deze serie.
Wil je direct op de hoogte blijven van elke inspiratie die we uitbrengen rondom het thema “macht en leiding geven”, klik dan hier, laat je mailadres achter en wij als xpand Nederland gaan je dan elke twee maanden een leiderschap inspiratie sturen met actuele thema’s, boekbesprekingen en links naar interessante tools op het gebied van leiderschap.
Hartelijke groet,
Paul Donders
Kun je een liefdesrelatie eigenlijk wel bouwen, of moet zoiets ontstaan? En als er dan zoiets als liefde is, hoe houd je dat dan duurzaam en ook nog een beetje leuk? En hoe voorkom je dat je jezelf verliest in een relatie?
Aan de hand van de verschillende levensfasen (en bijbehorende crisissen) van Romano Guardini gaan we kijken waar jij nu staat in je ontwikkeling in je leven en specifiek in je werk. In welke levensfase ben je? Welke uitdagingen zijn er in je huidige en de navolgende levensfase en hoe hebben die hun invloed op je loopbaan/roeping? Een informatieve en praktisch workshop waar we theorie koppelen aan jouw eigen praktijk.
De Bijbel laat steeds weer zien dat we andere gelovigen nodig hebben. Er zit kracht in samen. Samen een ritme vinden met focus op God, de Bijbel en elkaar.
Ieder mens is uniek geschapen en daarom zullen we de ander nooit helemaal begrijpen. Het kan de basis worden van onenigheid of conflict. En nu het leven zich afspeelt achter het computerscherm is dat nog meer aan de orde. Herken je het? In de virtuele room kan het soms wat ‘ijzig voelen’. Je tuurt op je scherm en vraagt je af: ‘wat bedoelt de ander?’ Je probeert het gezicht te lezen, maar iedereen praat weer door op de inhoud. En, je voelt het onderhuidse conflict opborrelen. Hoe kun je virtueel toch komen bij die gevoelslaag? Zodat irritaties zich niet opstapelen naar conflicten? We oefenen in deze workshop met de gespreksinterventies, de Pyramide van communicatie’. We gaan ontdekken dat een gesprek meerdere lagen kent. Online krijgt dat meer betekenis. In hoeverre ben je in de gelegenheid om te doorgronden wat er bij de ander echt speelt.
Soms is het een uitdaging om God aan het werk te zien in deze wereld of in ons werk. Soms moeten we gewoon vertrouwen dat Hij er is, verstopt in het volle zicht, aan het werk zoals gist ongemerkt haar werk doet. In deze workshop doen we een oefening in aandacht. Kies een hardcopy krantenartikel dat je raakt, of print een pagina uit een beleidsdocument van je werk en houd een zwarte stift bij de hand! Door onnodige woorden weg te strepen leg je een gebed bloot. Een gebed dat al die tijd verstopt zat in het artikel.
Volle bak een betekenisvol leven leiden én leven vanuit rust. Kan dat samengaan? We geloven dat Jezus ons uitnodigt Hem te volgen in een leven vanuit rust. En dat is vandaag de dag Goed Nieuws! Door zijn principes van rust toe te passen ontstaat er meer ruimte voor verbondenheid met God en anderen. Zo maak je vanuit vrede, focus en gezonde ritmes verschil op de plek waar je bent. Verlang jij hiernaar? Dan is deze workshop een goed idee! We gaan met je nadenken hoe dat eruit kan zien in jouw leven. En geven je een klein voorproefje waarom ritmes, rust en af en toe even stil staan alle verschil kunnen maken.
Druk zijn is in de mode en een van de dingen waar we (soms onbewust) erg druk mee kunnen zijn is technologie. Social media, Netflix, YouTube, nieuwssites, online shoppen etc. etc. Ons brein is gewend aan afleiding en wij doen er graag aan mee. Apps op je telefoon die je vanuit gewoonte opent en bekijkt, niet omdat je er bewust voor kiest, maar omdat je even niets anders te doen hebben. Hoewel veel technologieën ons leven makkelijker maken, slibt ons leven ongemerkt ook dicht met allerlei externe prikkels. Wil jij opnieuw kiezen welke plek technologie krijgt in je leven? Dan is deze workshop iets voor jou! We bekijken de invloed van technologie op onze hersenen. We bespreken onze ontwikkelde gewoontes en we kijken hoe dit alles ons leven als volgeling van Jezus raakt.
Nadenken over zingeving in je werk is geen luxeprobleem. Maar misschien kijk je in de verkeerde richting bij het zoeken naar zin. Ik help je deze workshop om een zingevingsfundament te zoeken dat dieper gaat dan de wisselende dagkoersen van waardering of maatschappelijke urgentie. Ik daag je uit om bestaande overtuigingen over jezelf, God en de plek van werk in deze wereld tegen het licht te houden. Ik deel persoonlijke voorbeelden, geef inzichten mee uit mooie boeken en stel scherpe reflectievragen. Ik hoop dat deze workshop je helpt om met meer vreugde, aandacht en ontspanning je dagelijks werk te doen.
Lang na-tafelen, altijd actie, volop rust, een creatieve chaos… Wat is kenmerkend voor jouw gezin? En welke verwachtingen en hoop heb je voor jouw gezin? Deze 45 minuten duiken we met elkaar in de kracht van bezinning op ons gezin. We kijken welke invloed gezinscultuur op ons heeft en bespreken concrete handvaten voor het bouwen aan onze gezinscultuur. Of jouw gezin nu uit 1,2,3 of 30 personen bestaat, deze workshop helpt je te bouwen aan, en te genieten van, jouw thuis.
Ambitie heeft in onze samenleving een heel positieve klank. Maar is ambitie eigenlijk wel zo gezond? Eeuwenlang werd ambitie gezien als iets negatiefs en Van Dale definieert het nog altijd als “eerzucht”. In deze workshop onderzoek je jouw ambitie. Het “gif” proberen we er uit te halen. We maken samen de beweging van impact naar inbreng, van grenzeloosheid naar grip, van jaloezie naar dankbaarheid en van carrière naar commitment. Gaandeweg ontdek je bovendien iets van de relevantie van het evangelie voor vandaag de dag.
Veerkracht is de vaardigheid en capaciteit om op een zinvolle, constructieve manier om te kunnen gaan met allerlei veroorzakers van stress. Zoals veranderingen, een crisis, teleurstellingen of kritiek. Iedereen beschikt over veerkracht. Veerkracht is geen statisch gegeven maar iets waarin je kan groeien. In deze workshop behandelen we drie competenties die bijdragen aan je veerkracht: het narratief (je verhaal), discipline en relationele vaardigheid. Na deze workshop weet je wat veerkracht precies is, hoe je kan bouwen aan veerkracht en word je uitgedaagd om daar direct mee te starten!