De schaduwzijde van Macht
Voordat we naar de zonnige kant van macht gaan, laten we een moment nemen om in de donkere kant van macht te duiken.
Dat zou niet zo moeilijk moeten zijn, aangezien zoveel duistere gebeurtenissen en werkelijk destructieve mensen grotere delen van onze geschiedenis hebben bepaald.
Romano Guardini zei ooit: Ik geloof dat één van de innerlijke roepingen van Europa als gemeenschap van naties is: het begrip macht opnieuw definiëren en herstellen! Waarom Europa: omdat wij als Europees continent een 3000-jarige geschiedenis van machtsmisbruik hebben. Keer op keer hebben man en vrouw hun macht misbruikt om te vernietigen, te manipuleren, tot slaaf te maken, te vernederen en te corrumperen. En we zijn experts om dit te doen op alle gebieden van de samenleving. Politiek, bedrijfsleven, media, kunst.
Mijn vader was chirurg en één van de vooraanstaande artsen in het ziekenhuis van Venlo tussen 1930 en 1960. Hij werd geboren in 1892 en groeide op in een gezin van 11 kinderen in Tilburg, waar de familie Donders sinds 1280 woonde en werkte. Mijn grootvader was directeur van een familiebedrijf en de oudste zoon was voorbestemd om het familiebedrijf over te nemen. Omdat mijn vader de tweede zoon was, kon hij zijn eigen weg kiezen en koos hij ervoor om arts te worden. Eén van onze familieleden was professor Fransiscus Donders, een beroemd arts, oogarts en vernieuwer, die in Utrecht een ziekenhuis voor de armen oprichtte en leefde van 1818 tot 1889. Hij inspireerde mijn vader om meester te worden in zijn eigen leven, en te kiezen voor een leven om mensen te dienen en te genezen.
Nadat zijn eerste vrouw was overleden, trouwde hij opnieuw met mijn moeder (typisch arts en verpleegster), die 32 jaar jonger was dan hijzelf. Ze begonnen allebei aan hun nieuwe reis en kregen 3 kinderen, waarvan ik de middelste ben. Ik ben zo dankbaar dat mijn vader de moed had om opnieuw te trouwen en bereid was nog 3 kinderen te krijgen en op te voeden. Ik herinner me nog veel van onze momenten aan tafel in ons familiehuis. En omdat mijn vader tot zijn 75ste werkte, genoten we van de verschillende verhalen die hij vertelde over het dagelijkse leven in het ziekenhuis.
Een van die verhalen staat me nog steeds bij: de irritatie van mijn vader (en moeder) over de eeuwige machtsstrijd en manipulatiecampagnes binnen de structuur en de gemeenschap van het ziekenhuis.
“Hoe is dat mogelijk?”, ben ik geneigd te denken. Al deze mensen hebben hun totale opleiding en eindeloze uren geïnvesteerd om mensen te dienen en te genezen. Hoe is het mogelijk dat al deze sociale en aardige mensen, zoveel irritatie kunnen produceren, zo vaak machtsmisbruik kunnen plegen, zo goed kunnen manipuleren en een cultuur van roddel, oordeel en angst kunnen creëren? Dat was het geval in 1950, en triest genoeg kan het in 2023 precies zo zijn in de gezondheidszorg. Macht en machtsmisbruik is hetzelfde in 1000 voor Christus en in 2000 na Christus. En je vindt het op alle terreinen van de samenleving en in alle levensfasen. En daarom zal de uitdaging om goed met macht om te gaan er altijd zijn.
Dus laten we, voordat we in ons eigen verhaal met macht duiken en ontdekken hoe we onszelf kunnen trainen om goed met macht om te gaan, minstens 4 elementen ontdekken die de neiging hebben ons te leiden naar een destructieve omgang met macht.
- Hoogmoed
- Egocentrisme
- Luiheid
- Lafheid
In de volgende 4 blogs ontleden we telkens één van deze vier destructieve elementen van machtsmisbruik.
Om alvast een start te maken nodig ik je uit om onze scan ‘machtsmisbruik 1’ in te vullen. Durf je het aan? Het is slechts een zelfreflectie waar je ontdekt welke elementen van hoogmoed en egocentrisme het beste bij jou passen. En uiteraard hoef je niemand de uitslag te laten zien. Je bestelt de scan via info-nl@xpand.one, waarna we hem jou kosteloos in een pdf toesturen.
Hoezo zou je willen weten of jezelf elementen van hoogmoed of egocentrisme hebt ontwikkeld? De meeste leidinggevenden overschatten hun competenties met 35%. In principe doe je dit omdat het moeilijk is jezelf te reflecteren en je daardoor een serie blinde vlekken met je meedraagt. Maar ook om te overleven. Het leven is al moeilijk genoeg. Dus waarom zou je het nog moelijker maken door ook nog eens je zwakke plekken onder ogen te zien? Dus volkomen begrijpelijk dat je jezelf ‘prettig overschat’. Ik doe dat zelf ook met veel plezier. Het is alleen niet altijd een hulp voor alle mensen om je heen. Gezonde zelfreflectie blijft daarom essentieel voor gezond leidinggeven.
Dus, geen angst, vat moed, en start eens met de scan ‘machtsmisbruik 1’ en krijg een stukje beter inzicht op welke manier jij hoogmoed en egocentrisme in de praktijk brengt.
Veel succes en tot de volgende blog waar we dieper ingaan op het eerste destructieve element: Hoogmoed.
Elke twee weken publiceren we een nieuwe blog in deze serie.
Wil je direct op de hoogte blijven van elke inspiratie die we dit jaar gaan uitbrengen rondom het thema “macht en leiding geven”, klik dan hier, laat je mailadres achter en wij als xpand Nederland gaan je dan elke twee maanden een leiderschap inspiratie sturen met actuele thema’s, boekbesprekingen en links naar interessante tools op het gebied van leiderschap.
Hartelijke groet,
Paul Donders
Kun je een liefdesrelatie eigenlijk wel bouwen, of moet zoiets ontstaan? En als er dan zoiets als liefde is, hoe houd je dat dan duurzaam en ook nog een beetje leuk? En hoe voorkom je dat je jezelf verliest in een relatie?
Aan de hand van de verschillende levensfasen (en bijbehorende crisissen) van Romano Guardini gaan we kijken waar jij nu staat in je ontwikkeling in je leven en specifiek in je werk. In welke levensfase ben je? Welke uitdagingen zijn er in je huidige en de navolgende levensfase en hoe hebben die hun invloed op je loopbaan/roeping? Een informatieve en praktisch workshop waar we theorie koppelen aan jouw eigen praktijk.
De Bijbel laat steeds weer zien dat we andere gelovigen nodig hebben. Er zit kracht in samen. Samen een ritme vinden met focus op God, de Bijbel en elkaar.
Ieder mens is uniek geschapen en daarom zullen we de ander nooit helemaal begrijpen. Het kan de basis worden van onenigheid of conflict. En nu het leven zich afspeelt achter het computerscherm is dat nog meer aan de orde. Herken je het? In de virtuele room kan het soms wat ‘ijzig voelen’. Je tuurt op je scherm en vraagt je af: ‘wat bedoelt de ander?’ Je probeert het gezicht te lezen, maar iedereen praat weer door op de inhoud. En, je voelt het onderhuidse conflict opborrelen. Hoe kun je virtueel toch komen bij die gevoelslaag? Zodat irritaties zich niet opstapelen naar conflicten? We oefenen in deze workshop met de gespreksinterventies, de Pyramide van communicatie’. We gaan ontdekken dat een gesprek meerdere lagen kent. Online krijgt dat meer betekenis. In hoeverre ben je in de gelegenheid om te doorgronden wat er bij de ander echt speelt.
Soms is het een uitdaging om God aan het werk te zien in deze wereld of in ons werk. Soms moeten we gewoon vertrouwen dat Hij er is, verstopt in het volle zicht, aan het werk zoals gist ongemerkt haar werk doet. In deze workshop doen we een oefening in aandacht. Kies een hardcopy krantenartikel dat je raakt, of print een pagina uit een beleidsdocument van je werk en houd een zwarte stift bij de hand! Door onnodige woorden weg te strepen leg je een gebed bloot. Een gebed dat al die tijd verstopt zat in het artikel.
Volle bak een betekenisvol leven leiden én leven vanuit rust. Kan dat samengaan? We geloven dat Jezus ons uitnodigt Hem te volgen in een leven vanuit rust. En dat is vandaag de dag Goed Nieuws! Door zijn principes van rust toe te passen ontstaat er meer ruimte voor verbondenheid met God en anderen. Zo maak je vanuit vrede, focus en gezonde ritmes verschil op de plek waar je bent. Verlang jij hiernaar? Dan is deze workshop een goed idee! We gaan met je nadenken hoe dat eruit kan zien in jouw leven. En geven je een klein voorproefje waarom ritmes, rust en af en toe even stil staan alle verschil kunnen maken.
Druk zijn is in de mode en een van de dingen waar we (soms onbewust) erg druk mee kunnen zijn is technologie. Social media, Netflix, YouTube, nieuwssites, online shoppen etc. etc. Ons brein is gewend aan afleiding en wij doen er graag aan mee. Apps op je telefoon die je vanuit gewoonte opent en bekijkt, niet omdat je er bewust voor kiest, maar omdat je even niets anders te doen hebben. Hoewel veel technologieën ons leven makkelijker maken, slibt ons leven ongemerkt ook dicht met allerlei externe prikkels. Wil jij opnieuw kiezen welke plek technologie krijgt in je leven? Dan is deze workshop iets voor jou! We bekijken de invloed van technologie op onze hersenen. We bespreken onze ontwikkelde gewoontes en we kijken hoe dit alles ons leven als volgeling van Jezus raakt.
Nadenken over zingeving in je werk is geen luxeprobleem. Maar misschien kijk je in de verkeerde richting bij het zoeken naar zin. Ik help je deze workshop om een zingevingsfundament te zoeken dat dieper gaat dan de wisselende dagkoersen van waardering of maatschappelijke urgentie. Ik daag je uit om bestaande overtuigingen over jezelf, God en de plek van werk in deze wereld tegen het licht te houden. Ik deel persoonlijke voorbeelden, geef inzichten mee uit mooie boeken en stel scherpe reflectievragen. Ik hoop dat deze workshop je helpt om met meer vreugde, aandacht en ontspanning je dagelijks werk te doen.
Lang na-tafelen, altijd actie, volop rust, een creatieve chaos… Wat is kenmerkend voor jouw gezin? En welke verwachtingen en hoop heb je voor jouw gezin? Deze 45 minuten duiken we met elkaar in de kracht van bezinning op ons gezin. We kijken welke invloed gezinscultuur op ons heeft en bespreken concrete handvaten voor het bouwen aan onze gezinscultuur. Of jouw gezin nu uit 1,2,3 of 30 personen bestaat, deze workshop helpt je te bouwen aan, en te genieten van, jouw thuis.
Ambitie heeft in onze samenleving een heel positieve klank. Maar is ambitie eigenlijk wel zo gezond? Eeuwenlang werd ambitie gezien als iets negatiefs en Van Dale definieert het nog altijd als “eerzucht”. In deze workshop onderzoek je jouw ambitie. Het “gif” proberen we er uit te halen. We maken samen de beweging van impact naar inbreng, van grenzeloosheid naar grip, van jaloezie naar dankbaarheid en van carrière naar commitment. Gaandeweg ontdek je bovendien iets van de relevantie van het evangelie voor vandaag de dag.
Veerkracht is de vaardigheid en capaciteit om op een zinvolle, constructieve manier om te kunnen gaan met allerlei veroorzakers van stress. Zoals veranderingen, een crisis, teleurstellingen of kritiek. Iedereen beschikt over veerkracht. Veerkracht is geen statisch gegeven maar iets waarin je kan groeien. In deze workshop behandelen we drie competenties die bijdragen aan je veerkracht: het narratief (je verhaal), discipline en relationele vaardigheid. Na deze workshop weet je wat veerkracht precies is, hoe je kan bouwen aan veerkracht en word je uitgedaagd om daar direct mee te starten!